Dom powinien być azylem – miejscem, które kojarzy się z bezpieczeństwem, zaufaniem i miłością. Niestety, dla wielu osób staje się on źródłem lęku, bólu i cierpienia. Pamiętaj: przemoc domowa nigdy nie jest sprawą prywatną, a szukanie pomocy nie jest oznaką słabości, lecz ogromnej odwagi i pierwszym krokiem do odzyskania godności oraz spokoju.
W Gminie Iwanowice wierzymy, że nikt nie powinien pozostawać ze swoim problemem sam. Poniżej przygotowaliśmy rzetelne kompendium wiedzy, które pomoże Ci zrozumieć mechanizmy przemocy oraz wskaże konkretne instytucje i punkty wsparcia działające na naszym terenie. Znajdziesz tu pomoc psychologiczną, prawną i organizacyjną, udzielaną z zachowaniem pełnej dyskrecji.
Dowiedz się więcej
Zjawisko przemocy domowej
Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu przemocy domowej przemoc domowa to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
- narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
- naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
- powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
- ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
- istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
W uproszczeniu można powiedzieć, że przemoc domowa to zamierzone i wykorzystujące przewagę sił działanie, naruszające prawa i dobra osobiste, powodujące cierpienie i szkody.
Pamiętaj...
Osobą doznającą przemocy domowej może być każdy! A w szczególności: kobiety, dzieci, osoby starsze i niepełnosprawne.
Najczęstsze formy przemocy domowej to:
- przemoc fizyczna np.: bicie, popychanie, kopanie, szarpanie, duszenie, przypalanie papierosem rzucanie przedmiotami, policzkowanie,
- przemoc psychiczna np.: obrażanie, wyzywaniem, wyśmiewanie, szydzenie, wmawianie choroby psychicznej, krytykowanie, kontrolowanie i ograniczanie kontaktu z bliskimi,
- przemoc seksualna np.: wymuszanie pożycia seksualnego, zmuszanie do nieakceptowanych zachowań seksualnych, zmuszanie do oglądania pornografii, gwałt,
- przemoc ekonomiczna np.: zmuszanie do oddawania uzyskiwanych środków finansowych, uniemożliwianie podjęcia pracy, niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych, wynoszenie sprzętów domowych, kradzież, nadmierna kontrola wydawania pieniędzy,
- zaniedbanie np.: pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, pozostawienie bez opieki osoby, która z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb.
Przemoc domowa jest zjawiskiem złożonym i dynamicznym. Różne rodzaje przemocy mogą występować razem, po okresie narastającego napięcia i ostrej przemocy następują okresy spokoju tzw. „miodowe miesiące”, gdzie sprawca przemocy przeprasza, obiecuje poprawę, jest czuły i kochający, osoba doświadczająca przemocy czuje się kochana, wierzy w przemianę partnera i ufa mu. Po czym cykl powtarza się.
Mity utrudniające walkę ze zjawiskiem przemocy domowej
W świadomości ludzi funkcjonuje wiele fałszywych przekonań na temat przemocy domowej.
FAŁSZ
- Nie ujawnia się tajemnic rodzinnych
- Nie można zmienić swojego przeznaczenia
- Nikt nie powinien się wtrącać w sprawy rodzinne
- Przemoc domowa to problem marginesu społecznego
- Przyczyną przemocy domowej jest alkoholizm
- O przemocy można mówić tylko wtedy, gdy są widoczne ślady pobicia
- Istnieją okoliczności, które usprawiedliwiają stosowanie przemocy domowej. Jeżeli ktoś jest bity, to widocznie na to zasługuje
- Gdyby ofiara naprawdę cierpiała, odeszłaby od sprawcy
- To był jednorazowy incydent, który się nie powtórzy
- Dzieci potrzebują ojca, nawet gdy używa on przemocy
- Bite dzieci wyrastają na porządnych ludzi
- Rodzice mają prawo ukarać swoje dziecko w sposób, który uznają za stosowny
- Gwałt w małżeństwie nie istnieje
- Osoby stosujące przemoc w rodzinie muszą być psychicznie chore
PRAWDA
- Przełamanie izolacji i milczenia jest konieczne do przerwania przemocy, która nie skończy się sama
- Nigdy nie jest za późno, aby powiedzieć „stop”
- Przemoc domowa jest przestępstwem, każdy ma prawo zapobiegać krzywdzeniu i reagować na nie
- Do przemocy domowej dochodzi we wszystkich grupach społecznych, niezależnie od wykształcenia, sytuacji ekonomicznej i przekonań religijnych
- Przyczyną przemocy domowej jest alkoholizm
- Alkohol jedynie ułatwia stosowanie przemocy
- Sprawca często usprawiedliwia swoje postępowanie stanem nietrzeźwości
- Uzależnienie od alkoholu nie zwalnia z odpowiedzialności za swoje czyny
- Nie trzeba mieć siniaków i złamań, by być ofiarą przemocy. Poniżanie, wyśmiewanie i obelgi bolą tak samo jak uderzenia.
- Nikt nie ma prawa krzywdzić kogokolwiek, bez względu na to co zrobił.
- Nikt nie lubi być bity, poniżany i zastraszany. To strach, trudności materialne, presja otoczenia powodują pozostawanie przy sprawcy.
- Rzadko zdarza się, że do przemocy dochodzi tylko raz. Jeżeli nie zostaną podjęte skuteczne działania, do sytuacji krzywdzenia będzie dochodzić coraz częściej.
- Dzieci potrzebują miłości, bezpieczeństwa i szacunku. Jeżeli doświadczają przemocy (również jako świadkowie) w przyszłości mogą również stosować przemoc, bo takie wzory zachowań poznały w swojej rodzinie.
- Osoby bite w dzieciństwie żyją w przekonaniu, że siła fizyczna i agresja są najlepszymi sposobami zdobywania szacunku.
- Dziecko nie jest własnością rodziców i nikt nie ma prawa go krzywdzić, zawłaszcza najbliżsi.
- Obowiązek współżycia w małżeństwie w żadnym razie nie usprawiedliwia przemocy czy przymusu. Każdy ma prawo decydować o swoim życiu intymnym, akt ślubu mu tego prawa nie odbiera.
- Nie ma bezpośredniego związku między przemocą a chorobą psychiczną. Przemoc to próba przejęcia całkowitej kontroli nad drugą osobą.
Pamiętaj...
To nie Ty jesteś winna/winny przemocy domowej. Nic nie usprawiedliwia krzywdzenia najbliższych!
Instytucje pomocowe
POLICJA
W przypadku zagrożenia bezpieczeństwa Twojego lub bliskich Ci osób bezwzględnie zawiadom Policję – 112. W trakcie awantury krzycz i wzywaj pomocy. Uciekaj.
Policja ma za zadanie zapewnić Ci bezpieczeństwo. Jeżeli sprawca przemocy stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia powinien zostać zatrzymany. Policja ma prawo zatrzymać sprawcę jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełnił on przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, a zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby. Policja ma obowiązek zatrzymać sprawcę, gdy do przemocy doszło przy użyciu broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu i zachodzi prawdopodobieństwo, że sprawca ponownie dokona przestępstwa. Sprawca oczekuje w Policyjnej Izbie Zatrzymań (do 48 godzin) na podjęcie dalszych czynności np. wszczęcia postępowania, zebrania dowodów i przedstawienia zarzutów popełnienie przestępstwa oraz przesłuchania. Po wszczęciu postępowania przygotowawczego osobie stosującej przemoc można postawić zarzuty popełnienia przestępstwa i zastosować środki zapobiegawcze, np.:
- tymczasowe aresztowanie (stosuje wyłącznie sąd na wniosek prokuratora),
- oddanie pod dozór Policji z obowiązkiem stosowania się do min.: zakazu opuszczania określonego miejsca pobytu, zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami, zakazu przebywania w określonych miejscach,
- oddanie sprawcy po dozór Policji pod warunkiem że sprawca opuści lokal zajmowany wspólnie z pokrzywdzonym oraz określi miejsce swojego pobytu,
- nakazanie sprawcy opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
- zakaz opuszczania przez sprawcę kraju.
Pamiętaj...
Podczas interwencji Policji masz prawo domagać się sporządzenia przez policjantów Niebieskiej Karty, otrzymania informacji na temat dostępnych form pomocy oraz instytucjach pomocowych dla osób doświadczających domowej. Ponadto, masz prawo wykorzystać dokumentację z interwencji jako dowodów w sprawie karnej, uzyskania informacji na temat danych policjantów i zgłoszenie ich jako świadków w sprawie sądowej.
PROKURATURA
W prokuraturze lub na Policji możesz zgłosić zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa prokuratura wraz z policją mają obowiązek:
- wszcząć postępowanie przygotowawcze w celu ustalenia czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo,
- wyjaśnić okoliczności sprawy, ustalić osoby pokrzywdzone i rozmiary szkody,
- zebrać, zabezpieczyć i w niezbędnym zakresie utrwalić dowody dla sądu,
- wykryć i w razie potrzeby zatrzymać sprawcę,
- w uzasadnionym przypadku na wniosek Policji (taki wniosek musi być rozpatrzony w ciągu 48 godzin od zatrzymania podejrzanego) lub z urzędu może zastosować środek zapobiegawczy wobec osoby, której co najmniej wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej polegający na nakazaniu opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podejrzany ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził. Środek ten stosuje się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, prokuratura może na wniosek oskarżonego wskazać miejsce pobytu w placówkach zapewniających miejsca noclegowe (z wykluczeniem placówek dla ofiar przemocy w rodzinie)
- prokurator może wnioskować do sądu pierwszej instancji właściwego do rozpoznania sprawy o przedłużenie stosowania nakazu opuszczenia lokalu na dalsze okresy nie dłuższe niż 3 miesiące, w sytuacji gdy nie ustały powody zastosowania ww. nakazu, w zależności od oceny zebranego materiału dowodowego postępowanie może zakończyć się skierowaniem aktu oskarżenia do sądu, umorzeniem dochodzenia lub kierowanym do sądu wnioskiem o warunkowe umorzenie postępowania karnego.
POMOC SPOŁECZNA
Celem działania pomocy społecznej (zgodnie z ustawą z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej) jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których same nie są w stanie pokonać, a także zapobieganie powstawaniu tych sytuacji.
Pomoc społeczna jest udzielana między innymi w przypadku przemocy domowej. Przemoc w rodzinie jest przyczyną dysfunkcji rodziny, a także może być konsekwencją dysfunkcji o innym podłożu: ubóstwa, alkoholizmu, narkomanii, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych. Wszystkie te sytuacje mogą sprzyjać występowaniu przemocy wobec bliskich bądź z niej wynikać.
W ramach swoich kompetencji i zadań pracownicy socjalni:
- przeprowadzają wywiad środowiskowy umożliwiający diagnozę sytuacji rodziny lub osoby, uruchamiają procedurę „Niebieskie Karty”, poprzez wypełnienie formularza, „Niebieska Karta – A”, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy domowej (nie wymaga to zgody osoby dotkniętej przemocą),
- przygotowują wszechstronny plan pomocy, – monitorują efekty podjętych działań,
- pomagają w załatwianiu spraw urzędowych i innych ważnych spraw bytowych,
- udzielają szeroko rozumianego poradnictwa, np. prawnego, psychologicznego lub wskazują miejsca, gdzie można uzyskać taką pomoc,
- udzielają informacji o przysługujących świadczeniach i formach pomocy, w uzasadnionych przypadkach udzielają pomocy finansowej (w formie zasiłków stałych, okresowych, celowych) oraz rzeczowej (np. odzież, żywność),
- informują o możliwościach uzyskania pomocy w środowisku lokalnym, wskazują zajmujące się miejsca pomaganiem ofiarom przemocy domowej, w tym o możliwości otrzymania schronienia np. w schroniskach, hostelach, ośrodkach interwencji kryzysowej,
- w przypadku stwierdzenia bądź podejrzenia popełnienia przestępstwa, powiadamiają organy ścigania.
W razie zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny zapewnia dziecku ochronę przez umieszczenie go u innej niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej, dającej gwarancję zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i należytej opieki, w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej.
Decyzję tę pracownik socjalny podejmuje wspólnie z funkcjonariuszem Policji, a także z lekarzem, ratownikiem medycznym lub pielęgniarką. Decyzję podejmuje się w miarę możliwości w obecności i przy wsparciu psychologa. Biorą udział w pracach zespołu interdyscyplinarnego, a także tworzonych przez zespoły grupach diagnostyczno-pomocowych, współtworzą, inicjują uczestniczą przedsięwzięciach i w lokalnych na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, współpracują z instytucjami i organizacjami pozarządowymi w zakresie udzielania wsparcia ofiarom przemocy domowej oraz przeciwdziałania zjawisku.
GMINNA KOMISJA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
GKRPA funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Do zadań członków komisji należy m.in.:
- uruchomienie procedury zobowiązania do leczenia odwykowego,
- wezwanie osoby nadużywającej alkoholu i stosującej przemoc domową na rozmowę ostrzegawczą, informującą o prawnych konsekwencjach stosowania przemocy wobec bliskich,
- udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychologicznej i prawnej, a w szczególności ochrony przed przemocą domową,
- uruchomienie procedury „Niebieskiej Karty”, poprzez wypełnienie formularza, „Niebieska Karta – A”, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy domowej, (nie wymaga to zgody osoby doznającej przemocy),
- opracowanie planu pomocy, monitorowanie sytuacji rodziny,
- udzielenie informacji nt. możliwości uzyskania wsparcia w środowisku lokalnym, instytucjach i placówkach udzielających pomocy i wsparcia w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej,
- w przypadku stwierdzenia bądź podejrzenia popełnienia przestępstwa powiadomienie policji lub prokuratury,
- wnioskowanie do sądu rejonowego o zastosowanie, wobec osoby uzależnionej od alkoholu, obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego,
- branie udziału w działaniach zespołu interdyscyplinarnego, a także tworzonych przez zespół grup diagnostyczno-pomocowych,
- współpraca z przedstawicielami innych służb i organizacji: ośrodkiem pomocy społecznej, policją, kuratorem sądowym, pedagogiem szkolnym i in.
OCHRONA ZDROWIA
Oprócz udzielania pomocy medycznej przez pracowników Ochrony Zdrowia, istotne jest:
- rozpoznanie przez nich sygnałów świadczących o występowaniu przemocy, szczególnie gdy ofiary bądź świadkowie próbują to ukryć,
- poinformowanie ofiar o możliwościach szukania pomocy,
- w sytuacjach dotyczących dzieci – zwrócenie się do sądu rodzinnego z prośbą o wgląd w sytuację rodziny,
- wystawienie na prośbę poszkodowanych bezpłatnego specjalnego zaświadczenia o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie (wzór zaświadczenia – Załącznik do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 października 2010 r.; Dz. U. Nr 201, poz. 1334),
- uruchomienie procedury „Niebieskiej Karty”, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie poprzez wypełnienie formularza, „Niebieska Karta – A”, (nie wymaga to zgody osoby dotkniętej przemocą),
- w przypadku stwierdzenia takiej konieczności lub na prośbę poszkodowanych, powiadomienie innych służb, np. pomocy społecznej, policji, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,
- w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia podczas badania popełnienia przestępstwa (ślady ciężkiego oparzeń, uszkodzenia ciała, podejrzanych wykorzystania seksualnego) powiadomienie organów ścigania,
- ponadto przedstawiciele ochrony zdrowia wchodzą w skład zespołu interdyscyplinarnego, a także tworzonych przez zespół grup diagnostyczno-pomocowych.
SPECJALISTYCZNE OŚRODKI WSPARCIA DLA OSÓB DOZNAJĄCYCH PRZEMOCY DOMOWEJ
Ośrodki te świadczą najszerszą i specjalistyczną pomoc dla osób doświadczających przemocy. W Polsce funkcjonuje 35 takich ośrodków. Celem tych placówek jest niesienie pomocy osobom pokrzywdzonym przemocą domową, w tym zapewnienie im bezpiecznego schronienia. Ośrodki te świadczą kompleksową pomoc min. prawną, psychologiczną, medyczną, socjalną, a także poradnictwo.
Zespół Interdyscyplinarny
Zespół Interdyscyplinarny to kluczowy element gminnego systemu przeciwdziałania przemocy domowej. Jest to grupa specjalistów z różnych instytucji, którzy łączą swoją wiedzę i kompetencje, aby skutecznie pomagać osobom doznającym przemocy oraz podejmować działania wobec osób ją stosujących.
Zgodnie z przepisami prawa (art. 9a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej), do głównych zadań i zasad funkcjonowania Zespołu należą:
-
Koordynacja działań pomocowych
Zespół stanowi platformę współpracy pomiędzy różnymi podmiotami. W jego skład wchodzą przedstawiciele: jednostek pomocy społecznej, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, kuratorzy sądowi, pedagodzy, psychologowie oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych. -
Powoływanie Grup Diagnostyczno-Pomocowych
To jedno z najważniejszych zadań Zespołu. W przypadku otrzymania zgłoszenia o podejrzeniu przemocy domowej, Zespół interdyscyplinarny ma obowiązek niezwłocznie (nie później niż w ciągu 3 dni) powołać grupę diagnostyczno-pomocową.
Zespół decyduje o składzie grupy, dostosowując go do potrzeb konkretnego przypadku (standardowo tworzą ją pracownik socjalny i policjant, ale Zespół może rozszerzyć ten skład o asystenta rodziny, nauczyciela, lekarza czy psychologa). -
Opracowanie zasad pracy lokalnej
Zespół opracowuje i przyjmuje regulamin, który określa szczegółowe warunki jego funkcjonowania oraz tryb powoływania grup diagnostyczno-pomocowych. Dzięki temu działania podejmowane na terenie gminy są uporządkowane i zgodne z prawem. -
Monitorowanie i organizacja pracy
Zespół spotyka się regularnie, nie rzadziej niż raz na dwa miesiące, aby analizować sytuację w gminie i nadzorować przebieg prowadzonych działań.
Pracami Zespołu kieruje Przewodniczący, który organizuje spotkania i reprezentuje Zespół na zewnątrz.
Zespół działa na podstawie porozumień zawartych między włodarzem gminy (wójtem/burmistrzem) a instytucjami współpracującymi, co zapewnia sprawną wymianę informacji. -
Podnoszenie kompetencji
Członkowie Zespołu są zobowiązani do odbycia specjalistycznych szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w ciągu 12 miesięcy od momentu powołania, co gwarantuje profesjonalizm podejmowanych interwencji.
Ważne: Praca członków Zespołu i grup diagnostyczno-pomocowych odbywa się w ramach ich obowiązków służbowych, co oznacza, że pomoc jest świadczona przez wykwalifikowanych pracowników instytucji publicznych i specjalistów.
Skład Zespołu Interdyscyplinarnego
- Marta Popiołek – Przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego | starszy pracownik socjalny
- Ewa Banek – Zastępca Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego| pracownik socjalny
- Edyta Grela – Przewodniczący Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
- Olgierd Banaś – dzielnicowy | mł. asp. Komisariatu Policji w Skale
- Anna Krawczyk – przedstawiciel oświaty
- Dorota Warchala – przedstawiciel ochrony zdrowia
- Marta Małek – przedstawiciel organizacji pozarządowej
- Katarzyna Dohnalik – kurator sądowy I Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej do Wykonywania Orzeczeń w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich działający przy Sądzie Rejonowym w Krakowie
- Małgorzata Prokopowicz – Szarek – kurator sądowy I Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej do Wykonywania Orzeczeń w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich działający przy Sądzie Rejonowym w Krakowie
Procedura Niebieskiej karty
Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” w przypadku uzasadnionego podejrzenia stosowania przemocy domowej lub zgłoszenia dokonanego przez świadka przemocy domowej.
Do wypełniania formularza „Niebieska Karta – A” są zobowiązani przedstawiciele podmiotów o których mowa w art. 9a ust. 11-11d ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej, tj. pracownik socjalny jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, funkcjonariusz policji, żołnierz Żandarmerii Wojskowej, pracownik socjalny specjalistycznego ośrodka wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, asystent rodziny, nauczyciel wychowawca będący wychowawcą klasy lub nauczyciel znający sytuację domową małoletniego, osoby wykonujące zawód medyczny, w tym lekarz, pielęgniarka, położna lub ratownik medyczny, przedstawiciel gminnej komisji rozwiazywania problemów alkoholowych, pedagog, psycholog lub terapeuta, będący przedstawicielami jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiazywania problemów alkoholowych, policji, oświaty, ochrony zdrowia, organizacji pozarządowych.
Po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta A”, osobie doświadczającej przemocy przekazuje się pouczenie, czyli formularz „Niebieska Karta – B”.
Wypełniony formularz „Niebieska Karta – A” jest przekazywany do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, który w ciągu 3 dni zwołuje posiedzenie zespołu w celu udzielenie pomocy osobie doznającej przemocy domowej oraz podjęcia stosownych działań wobec osoby stosującej przemoc domową.
Zespół interdyscyplinarny powołuje grupy diagnostyczno-pomocowe. W skład grup diagnostyczno -pomocowych wchodzą: pracownik socjalny jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, funkcjonariusz policji.
Skład grupy diagnostyczno-pomocowej może zostać poszerzony: o pracownika socjalnego specjalistycznego ośrodka wsparcia dla osób doznających przemocy domowej; asystenta rodziny; nauczyciela wychowawcę będącego wychowawcą klasy lub nauczyciela znającego sytuację domową małoletniego; osobę wykonującą zawód medyczny, w tym lekarza, pielęgniarkę, położną lub ratownika medycznego; przedstawiciela gminnej komisji rozwiązania problemów alkoholowych. W skład grupy diagnostyczno-pomocowej mogą także wchodzić pedagog, psycholog lub terapeuta, a także zawodowy kurator sądowy lub wskazany przez kierownika zespołu kuratorskiej służby sądowej społeczny kurator sądowy.
Do zadań grup diagnostyczno-pomocowych należy w szczególności:
- dokonanie, na podstawie procedury „Niebieskie Karty”, oceny sytuacji domowej osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową;
- realizacja procedury „Niebieskie Karty” w przypadku potwierdzenia podejrzenia wystąpienia przemocy domowej, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia ryzyka zagrożenia życia lub zdrowia;
- zawiadomienie osoby podejrzanej o stosowanie przemocy domowej o wszczęciu procedury „Niebieskie Karty” pod jej nieobecność;
- realizacja działań w stosunku do osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową;
- występowanie do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową albo w programach psychologiczno-terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową;
- występowanie do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o złożenie zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia, o którym mowa w art. 66c ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń;
- monitorowanie sytuacji osób doznających przemocy domowej, a także zagrożonych wystąpieniem przemocy domowej, w tym również po zakończeniu procedury „Niebieskie Karty”;
- zakończenie procedury „Niebieskie Karty”;
- dokumentowanie podejmowanych działań, stanowiących podstawę:
- uznania braku zasadności wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”,
- wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”;
- informowanie przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego o efektach podjętych działań w ramach procedury „Niebieskie Karty”.
Zadania członków grup diagnostyczno-pomocowych
Do zadań pracownika socjalnego powołanego do grupy diagnostyczno-pomocowej należy w szczególności praca z osobą doznającą przemocy domowej i opracowanie indywidualnego planu pomocy, zgodnie z jej uzasadnionymi potrzebami.
Do zadań funkcjonariusza Policji powołanego do grupy diagnostyczno-pomocowej należy w szczególności praca z osobą stosującą przemoc domową.
Członkowie grupy diagnostyczno-pomocowej zapraszają na swoje posiedzenie osobę doznającą przemocy domowej. Na posiedzeniu tym członkowie grupy w obecności zaproszonej osoby, dokonują analizy sytuacji rodziny i wypełniają stosowny formularz „Niebieska Karta – C”.
Podstawowym zadaniem grupy jest opracowanie indywidualnego planu pomocy dla osoby dotkniętej przemocą domową i jej rodziny, zawierającego propozycje działań pomocowych. Indywidualny plan pomocy obejmuje ogół działań podejmowanych przez osobę doznającą przemocy w celu poprawy sytuacji życiowej tej osoby oraz jej rodziny i realizowany jest we współpracy z członkami grupy diagnostyczno-pomocowej.
Grupa diagnostyczno-pomocowa wzywa osobę, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w domową, na spotkanie grupy.
Członkowie grupy diagnostyczno-pomocowej podejmują działania w stosunku do osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc domową, w szczególności:
- diagnozują sytuację rodziny, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą;
- przekazują informacje o konsekwencjach popełnianych czynów;
- motywują do udziału w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych;
- przeprowadzają rozmowę pod kątem nadużywania alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub leków;
- przekazują informacje o koniecznych do zrealizowania działaniach w celu zaprzestania stosowania przemocy domowej.
Pamiętaj...
Jeżeli osoba, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, nadużywa alkoholu, jest ona kierowana do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.
Grupa diagnostyczno-pomocowa występuje do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową albo w programach psychologiczno-terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową;
Zakończenie procedury „Niebieskie Karty” następuje w przypadku:
- ustania przemocy domowej i uzasadnionego przypuszczenia, że zaprzestano dalszego stosowania przemocy domowej;
- rozstrzygnięcia o braku zasadności podejmowania działań.
Wobec osób, uczestniczących w procedurze „Niebieskie Karty” są prowadzone działania monitorujące przez okres 9 miesięcy po zakończeniu procedury „Niebieskie Karty”.
Procedura „Niebieskie Karty” przeprowadzana jest niezależnie od innych rodzajów postępowań, w szczególności postępowania karnego, rodzinnego lub cywilnego.
W razie stwierdzenia popełnienia przestępstwa, przedstawiciele realizujący procedurę „Niebieskie Karty” są zobowiązani do poinformowania o tym fakcie organy ścigania (Policję, prokuraturę). Ponadto, w sytuacji stwierdzenia popełnienia przestępstwa Policja, w ramach swoich obowiązków służbowych, będzie wykonywała czynności związane zarówno z realizacją w/w procedury, jak i postępowania karnego.
Wykaz telefonów zaufania
801 120 002 – Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”
To numer, pod który mogą dzwonić ofiary przemocy w rodzinie, a także osoby, które usłyszały o takiej przemocy lub są jej świadkami. Konsultacje prowadzone są telefonicznie lub mailowo pod adresem: niebieskalinia@niebieskalinia.info Kontaktując się z „Niebieską Linią”, uzyskasz wsparcie, pomoc psychologiczną, informacje o możliwościach uzyskania pomocy najbliżej Twojego miejsca zamieszkania. Bezpłatna pomoc dostępna przez całą dobę.
116 111 – Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży
Telefon działa codziennie – 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę. O swoim problemie możesz również zawiadomić za pośrednictwem strony www.116111.pl całą dobę. Pomoc świadczona przez konsultantów telefonu 116 111 jest całkowicie bezpłatna. Zadzwoń lub napisz, gdy coś Cię martwi, masz problem np. z przemocą w rodzinie w szkole, nie masz z kim porozmawiać lub wstydzisz się opowiedzieć.
800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
Tu również możesz zadzwonić, gdy nie wiesz z kim porozmawiać, a coś bardzo Cię martwi. Możesz tam także zgłaszać takie sytuacje, które według Ciebie są niesprawiedliwe i masz poczucie, że ktoś zachował się nie tak jak powinien. Niezależnie od tego, czy czujesz potrzebę rozmowy o poranku, w południe czy w nocy, telefon zaufania jest dostępny 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie ma ograniczeń czasowych ani dni wolnych. To miejsce, gdzie możesz czuć się bezpiecznie i mówić bez obawy o ocenę, gdzie twoje słowa są naprawdę ważne.
800 120 226 – Policyjny Telefon Zaufania ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie
Czynny od poniedziałku do piątku w godz. 9.30 – 15.30 – połączenie bezpłatne. Tu można uzyskać wsparcie w sytuacji przemocy w rodzinie. Specjaliści obsługujący linię udzielają informacji na temat procedury „Niebieskiej Karty”.
800 120 148 – Anonimowa policyjna linia specjalna – zatrzymać przemoc
Linia całodobowa i bezpłatna
22 828 11 12 – Telefon Zaufania dla Ofiar i Sprawców Przemocy Seksualnej
Telefon zaufania stanowi uzupełnienie działania poradni Fundacji Promocji Zdrowia Seksualnego, oferując pomoc osobom dorosłym, które doświadczyły przemocy seksualnej oraz służąc radą i wsparciem osobom, które pragną wyeliminować własne niepożądane myśli i zachowania. Telefon jest czynny we wtorki i środy od godz. 15:00 do 18:00. Opłaty za połączenia z numerem zgodnie z cennikiem operatora.
800 100 100 – Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci
Bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i online dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności wynikające z problemów i zachowań ryzykownych takich jak: agresja i przemoc w szkole, cyberprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystywanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, uzależnienia, depresja, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania. Specjaliści dostępni są od poniedziałku do piątku, w godzinach 12:00-15:00.
800 107 777 – Telefon zaufania dla kobiet doświadczających przemocy w rodzinie
Telefon zaufania dla kobiet doświadczających przemocy w rodzinie prowadzony przez Fundację Centrum Praw Kobiet. Tu konsultantki wysłuchują, wspierają, podejmują interwencję oraz udzielają informacji w sytuacjach związanych w szczególności z różnymi formami przemocy wobec kobiet.
800 080 222 – Całodobowa infolinia Fundacji ITAKA
Całodobowa, bezpłatna infolinia dla dzieci i młodzieży, rodziców oraz nauczycieli. Jeśli czujesz się przygnębiony, masz problemy w szkole lub w domu, lub jesteś ofiarą przemocy, tutaj też czekają na Ciebie specjaliści. To doświadczeni pracownicy Fundacji ITAKA — Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych: psychologowie, pedagodzy i prawnicy. Konsultanci odpowiedzą na twoje pytania, doradzą, co możesz zrobić w swojej sytuacji.
800 199 990 – Ogólnopolski Telefon Zaufania „Uzależnienia”
Telefon ukierunkowany jest na udzielanie wsparcia, informacji oraz pomocy osobom zmagającym się z uzależnieniem (bez względu na rodzaj substancji, od której są uzależnione) oraz członkom ich rodzin. Działa codziennie w godzinach 16.00 – 21.00, jest bezpłatny i dostępny dla osób z całej Polski. Pomoc udzielana przez telefon jest anonimowa, bezpieczna i oparta na zasadzie zaufania.
608 271 402 – Telefon zaufania dla mężczyzn
Instytut Przeciwdziałania Wykluczeniom prowadzi pierwszy w Polsce telefon zaufania dla mężczyzn. Jeśli potrzebujecie pomocy/porady psychologicznej i szukacie bezpiecznej przestrzeni, aby móc porozmawiać o swoim życiu, swoich męskich sprawach, czy o swoich trudnościach, to ten telefon jest dla Was.
Dyżury psychologów odbywają się we wtorki, w godzinach 17:00-19:00, w środy, w godzinach 18:00-20:00, w czwartki, w godzinach 19:00-21:00 (pomoc także w języku angielskim) oraz w piątki (pilotaż), w godzinach 22:30-02:00.
Jeśli macie obawę związaną z wykonaniem telefonu, lub jeśli kolejka jest zbyt długa, możecie napisać na nasz adres mailowy pomoc@pomesku.org i w ten sposób nawiązać kontakt.
Punkt Informacji, Wsparcia i Pomocy dla osób dotkniętych przemocą domową
Poradnictwo prawne
Termin: Dyżur odbywa się w drugi poniedziałek każdego miesiąca w godzinach 10:00 do 12:00 – pokój nr 28.
Osoba dyżurująca: Natalia Trzaska – adwokat
Poradnictwo psychologiczne
Termin: Dyżur odbywa się w drugą środę każdego miesiąca w godzinach 7:20 do 9:20 – pokój nr 17.
Osoba dyżurująca: Dominik Krokosz – psycholog
Poradnictwo pracy socjalnej
Termin: Dyżur odbywa się od poniedziałku do piątku w godzinach pracy Ośrodka – pokoje 20 oraz 22.
poniedziałek: 08:00-17:00
wtorek-czwartek: 08:00-16:00
piątek: 08:00-15:00
Osoby dyżurujące:
Ewa Banek – pracownik socjalny
Jolanta Karczyńska – starszy pracownik socjalny
Katarzyna Siuta – pracownik socjalny
Marta Popiołek – starszy pracownik socjalny
Jak skorzystać z poradnictwa?
Konsultacje u naszych specjalistów odbywają się po wcześniejszej rezerwacji terminu. Zapraszamy do zapisów:
- Telefonicznie: pod numerem 12 388 40 03 wew. 39
- Osobiście: w siedzibie Ośrodka, pokój nr 20,
ul. Ojcowska 11, 32-095 Iwanowice Włościańskie
